Bizim için sağlıklı, lezzetli hatta günlük beslenmenin sıradan bir parçası olan bazı yiyecekler köpekler için oldukça tehlikeli olabilir. İnsanlarla köpeklerin metabolizması birbirinden farklı olduğu için vücudumuzun kolaylıkla işleyebildiği bazı maddeler köpeklerde zehirlenmeye, sindirim sistemi problemlerine, organ hasarına ve bazı durumlarda hayatı tehdit eden tablolara neden olabilir.

Bu nedenle soframızdaki her yiyeceği köpeğimizle paylaşmak doğru değildir.

Peki köpekler için zararlı besinler nelerdir? Hangi yiyeceklerden kesinlikle uzak durmalıyız?

Çikolata, Kakao, Kahve ve Kafein

Köpekler için zararlı yiyecekler denildiğinde ilk akla gelenlerden biri çikolatadır.

Çikolata ve kakao ürünlerinde bulunan teobromin ve kafein, köpeklerin insanlara kıyasla çok daha yavaş metabolize ettiği maddelerdir. Fazla miktarda alınmaları durumunda kusma, huzursuzluk, aşırı hareketlilik, kalp hızında artış, ritim bozuklukları, titreme ve nöbetler ortaya çıkabilir.

Çikolatanın içerdiği kakao miktarı arttıkça risk de genellikle yükselir. Bu nedenle bitter çikolata, pişirme çikolatası ve kakao tozu sütlü çikolataya göre daha yüksek risk taşır.

Kahve, kahve çekirdekleri, enerji içecekleri ve yüksek miktarda kafein içeren diğer ürünler de köpeklerden uzak tutulmalıdır.

Üzüm ve Kuru Üzüm

Yaş üzüm ve kuru üzüm köpeklerde akut böbrek hasarına yol açabilen en önemli besinlerden biridir.

Buradaki en büyük problem, hangi köpeğin ne kadar üzümden etkileneceğinin kesin olarak tahmin edilememesidir. Aynı miktarı tüketen iki köpekte tamamen farklı sonuçlar görülebilir.

Üzüm tüketiminin ardından kusma, ishal, halsizlik ve iştahsızlık görülebilir. Daha ciddi vakalarda böbrek fonksiyonları bozulabilir ve idrar üretimi azalabilir.

Bu nedenle köpeğiniz üzüm veya kuru üzüm yediyse belirti görülmesini beklemeden veteriner hekiminizle iletişime geçmeniz gerekir.

Soğan, Sarımsak, Pırasa ve Frenk Soğanı

Soğan ve sarımsak başta olmak üzere Allium ailesindeki bitkiler köpeklerin kırmızı kan hücrelerinde oksidatif hasara neden olabilir.

Yeterli miktarda tüketildiklerinde hemolitik anemi gelişebilir.

Üstelik risk yalnızca çiğ soğan ve sarımsakla sınırlı değildir. Pişmiş, kurutulmuş veya toz halindeki ürünler de problem oluşturabilir. Özellikle soğan ve sarımsak tozları konsantre oldukları için dikkat edilmelidir.

Halsizlik, soluk mukozalar, hızlı solunum, hızlı kalp atımı ve koyu renkli idrar gibi belirtiler görülebilir. Belirtilerin tüketimden birkaç gün sonra ortaya çıkabileceği de unutulmamalıdır.

Alkol

Alkol köpeklerin sinir sistemi ve metabolizması üzerinde ciddi etkilere neden olabilir.

Alkollü içeceklerin yanı sıra alkol içeren tatlılar, soslar ve bazı fermente ürünler de risk oluşturabilir.

Alkol zehirlenmesinde kusma, koordinasyon kaybı, halsizlik, solunum problemleri, bilinç değişiklikleri, koma ve ağır vakalarda ölüm meydana gelebilir.

Köpeklere hiçbir miktarda alkollü ürün verilmemelidir.

Mayalı Çiğ Hamur

Ekmek veya pizza yapımında kullanılan çiğ mayalı hamur köpekler için iki farklı nedenle tehlikelidir.

Hamur mide içerisinde kabarmaya devam ederek midenin aşırı genişlemesine neden olabilir. Bu durum ciddi karın ağrısına yol açabileceği gibi bazı hastalarda hayatı tehdit eden mide problemlerine de zemin hazırlayabilir.

Aynı zamanda maya, fermantasyon sırasında etanol yani alkol üretir. Bu nedenle fazla miktarda çiğ mayalı hamur tüketimi alkol zehirlenmesine de neden olabilir.

Makadamya Fındığı

Makadamya fındığı köpeklerde kendine özgü bir zehirlenme tablosuna neden olabilir.

Tüketimden sonraki saatlerde:

• Kas güçsüzlüğü

• Halsizlik

• Kusma

• Titreme

• Koordinasyon bozukluğu

• Vücut sıcaklığında yükselme

görülebilir.

Çoğu vaka uygun destekleyici tedaviyle iyileşse de makadamya fındığı köpeklere verilmemelidir.

Aşırı Tuzlu Gıdalar

Bir köpeğin normal beslenmesinde uygun miktarda sodyum bulunması gereklidir. Problem, kısa sürede aşırı miktarda tuz tüketilmesi veya hayvanın yeterli suya ulaşamamasıdır.

Çok fazla tuz tüketimi kandaki sodyum seviyesinin tehlikeli şekilde yükselmesine neden olabilir.

Kusma, ishal, halsizlik, aşırı susama, koordinasyon bozukluğu, titreme ve nöbet gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Cips, çok tuzlu et ürünleri ve yoğun tuz içeren insan yiyecekleri bu nedenle köpeklere verilmemelidir.

Küflü ve Bozulmuş Gıdalar

Köpeklerin çöpten yiyecek yemesi zaman zaman yalnızca mide-bağırsak problemleriyle sonuçlanmaz.

Bazı küfler tarafından üretilen mikotoksinler, köpeklerin sinir sistemini etkileyebilir. Küflü yiyecek tüketimi sonrasında kusma, huzursuzluk, kas titremeleri, koordinasyon bozukluğu ve nöbetler görülebilir.

Çöp kutuları, kompost alanları ve bozulmuş yiyecekler bu nedenle köpeklerin ulaşamayacağı şekilde tutulmalıdır.

Yabani Mantarlar

Marketlerde insan tüketimine sunulan bütün mantarların köpekler için zehirli olduğunu söylemek doğru değildir.

Asıl tehlike yabani mantarlardır.

Doğada bulunan zehirli mantarları güvenli türlerden yalnızca görünüşüne bakarak ayırt etmek oldukça zor olabilir. Bazı mantar toksinleri sindirim sistemi, karaciğer, böbrek veya sinir sistemini etkileyebilir.

Bu nedenle yürüyüş sırasında köpeğinizin yabani mantar yemesine izin vermeyin.

Kemikler

“Köpekler kemik yer” düşüncesi oldukça yaygın olsa da kemikler tamamen risksiz değildir.

Özellikle pişmiş kemikler kolayca parçalanarak keskin parçalar oluşturabilir. Bu parçalar ağız, yemek borusu, mide veya bağırsaklarda yaralanmalara neden olabilir.

Kemikler ayrıca:

• Diş kırıklarına

• Boğulmaya

• Sindirim sistemi tıkanıklıklarına

• Kabızlığa

• Bağırsak yaralanmalarına

neden olabilir.

Çiğ kemikler de tamamen güvenli kabul edilmemelidir; bakteriyel kontaminasyon, diş yaralanmaları ve bağırsak tıkanıklığı gibi riskler taşırlar.

Çiğ Et, Balık ve Yumurta

Çiğ hayvansal ürünlerin temel riski bunların “zehirli” olması değil, mikrobiyolojik ve paraziter riskler taşıyabilmesidir.

Çiğ et, tavuk, balık ve yumurtalarda Salmonella, E. coli ve çeşitli diğer patojenler bulunabilir. Bu mikroorganizmalar hem köpek hem de aynı evde yaşayan insanlar açısından risk oluşturabilir.

Bazı çiğ balık türlerinde bulunan tiaminaz enziminin uzun süre ve yüksek miktarda tüketilmesi de B1 vitamini eksikliğine katkıda bulunabilir. Ancak bu durum bütün balık türleri için geçerli değildir.

Köpeğiniz için hazırlanan hayvansal ürünlerin uygun hijyen ve sıcaklık koşullarında işlenmesi büyük önem taşır.

Süt ve Süt Ürünleri

Süt köpekler için doğrudan zehirli bir besin değildir.

Ancak erişkin köpeklerin bir kısmında laktozu sindiren laktaz enziminin aktivitesi yetersiz olabilir. Bu nedenle süt veya fazla miktarda süt ürünü tüketildiğinde gaz, karın rahatsızlığı ve ishal görülebilir.

Yavru köpeklerin beslenmesinde ise inek sütü, anne sütünün besin içeriğini karşılayan uygun bir alternatif değildir. Annesini ememeyen yavrular için özel olarak formüle edilmiş yavru köpek süt ikameleri tercih edilmelidir.

İşlenmiş Et Ürünleri

Sucuk, salam, sosis ve benzeri işlenmiş ürünler her zaman doğrudan zehirlenmeye neden olmasa da köpekler için uygun bir besin seçeneği değildir.

Bu ürünler yüksek miktarda:

• Tuz

• Yağ

• Baharat

• Soğan veya sarımsak türevleri

içerebilir.

Özellikle yüksek yağlı yiyecekler hassas köpeklerde mide-bağırsak problemleri oluşturabilir ve pankreatit riskini artırabilir.

Köpeğinizi ödüllendirmek istediğinizde ona özel hazırlanmış güvenli ödülleri tercih etmek daha doğru olacaktır.

Şekerli Gıdalar

Şeker köpekler için çikolata veya ksilitol gibi akut bir zehir değildir.

Ancak şekerli ve yüksek kalorili yiyeceklerin düzenli tüketilmesi kilo artışına, obeziteye ve ağız-diş sağlığı problemlerine katkıda bulunabilir.

Bu nedenle tatlılar, şekerlemeler ve yüksek kalorili insan atıştırmalıkları köpeğinizin günlük beslenmesinin bir parçası olmamalıdır.

Özellikle “şekersiz” ürünlerde ksilitol bulunup bulunmadığını mutlaka kontrol edin.

Avokado

Avokado konusunda yaygın bir yanlış anlaşılma vardır.

Avokadoda bulunan persin isimli madde bazı hayvan türleri, özellikle kuşlar ve bazı çiftlik hayvanları için ciddi toksisite oluşturabilir. Köpekler ise persine karşı görece daha dirençlidir.

Bu nedenle az miktarda avokado etinin yenmesi çoğu köpekte ciddi bir zehirlenmeye neden olmaz. Ancak yüksek yağ içeriği mide-bağırsak problemlerine yol açabilir.

Avokadonun büyük çekirdeği ise çok daha farklı bir tehlike taşır: Yutulduğunda mide veya bağırsaklarda yabancı cisim tıkanmasına neden olabilir.

Bu nedenle avokadonun köpeğinize verilmesi yine de önerilmez.

Meyve Çekirdekleri ve Tohumları

Şeftali, erik, kayısı gibi meyvelerin büyük çekirdekleri köpeklerde özellikle boğulma ve bağırsak tıkanıklığı açısından tehlikelidir.

Bazı meyvelerin çekirdek ve tohumlarında siyanojenik bileşikler de bulunabilir. Tek bir elma çekirdeğinin yanlışlıkla yenmesi genellikle ciddi zehirlenmeye neden olmaz; ancak çekirdeklerin özellikle ezilerek veya fazla miktarda tüketilmesi güvenli değildir.

Meyveler köpeklere verilecekse çekirdekleri, sert tohumları ve sapları çıkarılmalıdır.

Kedi Maması Köpekler İçin Zararlı mı?

Bir köpeğin yanlışlıkla birkaç parça kedi maması yemesi genellikle zehirlenmeye neden olmaz.

Ancak kedi ve köpeklerin beslenme gereksinimleri birbirinden farklıdır. Kedi mamaları kedilerin ihtiyaçlarına göre formüle edildiği için genellikle daha yüksek protein ve yağ yoğunluğuna sahip olabilir.

Bu nedenle köpeklerin uzun süre düzenli olarak kedi mamasıyla beslenmesi uygun değildir. Özellikle hassas sindirim sistemine sahip veya pankreatit eğilimli köpeklerde yüksek yağlı mamalar sorun oluşturabilir.

Köpeğinizin temel beslenmesi kendi türüne, yaşına, aktivite düzeyine ve sağlık durumuna uygun şekilde hazırlanmalıdır.

Köpeğim Zararlı Bir Besin Yediyse Ne Yapmalıyım?

Köpeğinizin zararlı veya zehirli olabilecek bir yiyecek tükettiğini fark ettiğinizde belirti ortaya çıkmasını beklemeyin.

Mümkünse:

1. Ne yediğini belirleyin.

2. Yaklaşık ne kadar tükettiğini öğrenmeye çalışın.

3. Ürünün ambalajını veya içerik listesini saklayın.

4. Köpeğinizin yaklaşık kilosunu not edin.

5. En kısa sürede veteriner hekiminizle iletişime geçin.

Veteriner hekiminizin yönlendirmesi olmadan köpeğinizi evde kusturmaya çalışmayın. Bazı maddelerde veya bazı klinik durumlarda kusturma daha ciddi komplikasyonlara neden olabilir.

Sonuç: Soframızdaki Her Yiyecek Köpekler İçin Güvenli Değildir

Köpeğimizin yanımızda oturup yemeğimize o meşhur bakışını atması karşısında küçük bir lokma vermek masum görünebilir. Ancak insan tüketimine uygun olması, bir yiyeceğin köpekler için de güvenli olduğu anlamına gelmez.

Özellikle çikolata ve kakao, üzüm ve kuru üzüm, soğan ve sarımsak, alkol, çiğ mayalı hamur ve makadamya fındığı gibi besinler konusunda çok dikkatli olmak gerekir.

Köpeğinizin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için öğünlerini onun besin ihtiyaçlarına göre hazırlanmış, güvenli içeriklerden oluşturmak en doğru yaklaşımdır.